Njuike sisdollui

Norgga Ruvdnaprinseassa

Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinseassa Mette-Marit čađaha almmolaš doaimmaid ja ovddasta Norgga sihke sisriikkas ja olgoriikkas.

Borgemánu 25. beaivve 2001 náitalii Mette-Marit Tjessem Høiby Ruvdnaprinsa Haakoniin ja šattai de Norgga ruvdnaprinseassan.

Ovttas Ruvdnaprinssain lea son ceggen Ruvdnaprinsabára foandda, mii doarju doaibmabijuid nuoraide geat iešguđetlágan sivaid geažil leat gahččame olggobeallái searvevuođa. Ruvdnaprinsabára foanda ásahuvvui sudno vihaheami oktavuođas ja namma lea Ruvdnaprinsabára Humaniteara Foanda.

Kronprinsparets Fonds 20-årjubileum ble markert på Skaugum i 2001. Ungdommer fra fondets daværende og tidligere prosjekter deltok i feiringen. Foto: Lise Åserud / NTB

Offisielle oppgaver

Kronprinsparet fremmer norske interesser gjennom offisielle besøk i utlandet, sammen og hver for seg. Kronprinsesse Mette-Marit deltar ved ulike arrangementer i Norge hvert år, og hun engasjerer seg særlig i saker som gjelder helse, litteratur, mental helse og ungdom.

Kronprinsesse Mette-Marit har et sterkt engasjement for litteratur og lesing. Hun har blant annet etablert Kronprinsessens litteraturtog, som gjennom flere år har reist gjennom Norge og skapt møteplasser for forfattere, bibliotekarer, skoleelever og lokalsamfunn.​​​​‌‍​‍​‍‌‍‌​‍‌‍‍‌‌‍‌‌‍‍‌‌‍‍​‍​‍​‍‍​‍​‍‌​‌‍​‌‌‍‍‌‍‍‌‌‌​‌‍‌​‍‍‌‍‍‌‌‍​‍​‍​‍​​‍​‍‌‍‍​‌​‍‌‍‌‌‌‍‌‍​‍​‍​‍‍​‍​‍‌‍‍​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‍‍​‍​‍‌‍‌​‌‍‍‌‍‍​​‍‌‌​‌‍​‌‌‍‍‌‍‍‌‌‌​‌‍‌​‍‌‌​‌‌​‌‌‌‌‍‌​‌‍‍‌‌‍​‍‍‌​‌‍​‌‌‍‍‌‍‍‌‌‌​‌‍‌​‍‍‌‍‌​‌‍‌‌‌‌‍​‍‌‍‍‌‌‍‍‌‌​‌‍‌‌‌‍‍‌‌​​‍‌‍‌‌‌‍‌​‌‍‍‌‌‌​​‍‌‍‌‌‍‌‍‌​‌‍‌‌​‌‌​​‌​‍‌‍‌‌‌​‌‍‌‌‌‍‍‌‌​‌‍​‌‌‌​‌‍‍‌‌‍‌‍‍​‍‌‍‍‌‌‍‌​​‌​‌​‌‍​‍‌‍‌‍​‌‌‌‍​‍‌‍​‌‍‌‌​​​‍‌‌‍​‍‌‍‌‌​‍‌‌‍​‍​‍‌​‌​​‌‍​‌‍​‌‌​‍‌​‍​​‍​​‌‍​‍​​‍‌​‌‍​‍‌​​‌‌‍‌​​​​​‌​​​​​‌‍‌‍‌​‌‍‌​‌‍‌​​‍‌‌​‌‍‌‌​​‌‍‌‌​‌‌​​‌‍​‌‌‍‌‌‍‌‌​‍‌​​‌‍​‌‌‌​‌‍‍​​‌‌‍​‌‍‌‍‍‌‌​‌‍‌‌‌‍‍‌‌​‌​​‍‌‍​‌‍‌‍​‌‍‍‌​​‍‌‌​‌‌‌​​‍‌‌‌‍‍‌‍‌‌‌‍‌​‍‌‌​​‌​‌​​‍‌‌​​‌​‌​​‍‌‌​​‍​​‍‌‍‌‍​​​‌‍​​‍‌‌‍‌​‌‍​‍​​​​‌‌‍‌‍‌‍​‌​‌‍‌‍​‍​‍‌‌​​‍​​‍​‍‌‌​‌‌‌​‌​​‍‍‌‍​‍‌‍‌‍‌​‌‍‌​‍‌‌​‌‌‌​​‍‌‌‌‍‍‌‍‌‌‌‍‌​‍‌‌​​‌​‌​​‍‌‌​​‌​‌​​‍‌‌​​‍​​‍‌‍‌‍‌‍‌​‌‍‌‍​‍​​‌​​​‌‌​‌​​‍‌‍‌‌​‌‍​‍​​‍‌‌​​‍​​‍​‍‌‌​‌‌‌​‌​​‍‍‌‍​‌‍‍​‌‍‍‌‌‍​‌‍‌​‌​‍‌‍‌‌‌‍‍​‍‌‌​‌‌‌​​‍‌‌‌‍‍‌‍‌‌‌‍‌​‍‌‌​​‌​‌​​‍‌‌​​‌​‌​​‍‌‌​​‍​​‍​‌​‌‍‌‌‌‍‌‌​‍‌​‌‍‌‍‌‌​‍​‌‍‌‍​‌​‌​​‌‌​‌​‍‌‌​​‍​​‍​‍‌‌​‌‌‌​‌​​‍‍‌‌​‌‍‌‌‌‍​‌‌​​‌‍​‍‌‍​‌‌​‌‍‌‌‌‌‌‌‌​‍‌‍​​‌‌‍‍​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‍‌‌​​‌​​‌​‍‌‌​​‍‌​‌‍​‍‌‌​​‍‌​‌‍‌‍‌​‌‍‍‌‍‍​​‍‌‌​‌‍​‌‌‍‍‌‍‍‌‌‌​‌‍‌​‍‌‌​‌‌​‌‌‌‌‍‌​‌‍‍‌‌‍​‍‍‌​‌‍​‌‌‍‍‌‍‍‌‌‌​‌‍‌​‍‍‌‍‌​‌‍‌‌‌‌‍​‍‌‍‌‍‍‌‌‍‌​​‌​‌​‌‍​‍‌‍‌‍​‌‌‌‍​‍‌‍​‌‍‌‌​​​‍‌‌‍​‍‌‍‌‌​‍‌‌‍​‍​‍‌​‌​​‌‍​‌‍​‌‌​‍‌​‍​​‍​​‌‍​‍​​‍‌​‌‍​‍‌​​‌‌‍‌​​​​​‌​​​​​‌‍‌‍‌​‌‍‌​‌‍‌​​‍‌‍‌‌​‌‍‌‌​​‌‍‌‌​‌‌​​‌‍​‌‌‍‌‌‍‌‌​‍‌‍‌​​‌‍​‌‌‌​‌‍‍​​‌‌‍​‌‍‌‍‍‌‌​‌‍‌‌‌‍‍‌‌​‌​​‍‌‍​‌‍‌‍​‌‍‍‌​​‍‌‌​‌‌‌​​‍‌‌‌‍‍‌‍‌‌‌‍‌​‍‌‌​​‌​‌​​‍‌‌​​‌​‌​​‍‌‌​​‍​​‍‌‍‌‍​​​‌‍​​‍‌‌‍‌​‌‍​‍​​​​‌‌‍‌‍‌‍​‌​‌‍‌‍​‍​‍‌‌​​‍​​‍​‍‌‌​‌‌‌​‌​​‍‍‌‍​‍‌‍‌‍‌​‌‍‌​‍‌‌​‌‌‌​​‍‌‌‌‍‍‌‍‌‌‌‍‌​‍‌‌​​‌​‌​​‍‌‌​​‌​‌​​‍‌‌​​‍​​‍‌‍‌‍‌‍‌​‌‍‌‍​‍​​‌​​​‌‌​‌​​‍‌‍‌‌​‌‍​‍​​‍‌‌​​‍​​‍​‍‌‌​‌‌‌​‌​​‍‍‌‍​‌‍‍​‌‍‍‌‌‍​‌‍‌​‌​‍‌‍‌‌‌‍‍​‍‌‌​‌‌‌​​‍‌‌‌‍‍‌‍‌‌‌‍‌​‍‌‌​​‌​‌​​‍‌‌​​‌​‌​​‍‌‌​​‍​​‍​‌​‌‍‌‌‌‍‌‌​‍‌​‌‍‌‍‌‌​‍​‌‍‌‍​‌​‌​​‌‌​‌​‍‌‌​​‍​​‍​‍‌‌​‌‌‌​‌​​‍‍‌‌​‌‍‌‌‌‍​‌‌​​‍​‍‌‌ Foto: Amanda Pedersen Giske / NTB

Nuorat ja psyhkalaš dearvvašvuohta

Ruvdnaprinseassa Mette-Maritas lea nana ja guhkesáigásaš áŋgiruššan psyhkalaš dearvvašvuhtii, mas erenoamážit deattuha nuoraid ja fátmmasteami obbalaččat. Son lea leamaš Psyhkalaš dearvvašvuođaráđi suodjaleaddjin 2001 rájes, ja geavaha iežas rolla loktet rabasvuođa, searvevuođa ja birgema mearkkašumi.

Son searvá jeavddalaččat doaluide ja čoahkkimiidda ​​fágabirrasiiguin, organisašuvnnaiguin ja nuoraiguin geat juogadit iežaset vásáhusaid. Ruvdnaprinseassa háliida váikkuhit dasa ahte šaddá buoret ipmárdus ja unnit stigma čadnon psyhkalaš dearvvašvuođahástalusaide.

Riikkaidgaskasaš doaimmat

Ruvdnaprinseassa Mette-Maritas lea máŋggaid jagiid leamaš viiddis riikkaidgaskasaš áŋgiruššan. Jagis 2006 nammaduvvui son erenoamáš ovddasteaddjin ONa AIDS-prográmmii UNAIDS ja son lea bargan eastadit vealaheami ja stigma mii lea čadnon hiv:ii ja aids:ii miehtá máilmmi.

Máŋga jagi searvvai Ruvdnaprinseassa jeavddalaččat riikkaidgaskasaš aids-konferánssaide ja eará forumaide mat gusket riikkaidgaskasaš dearvvašvuođaáššiide.

Ruvdnaprinseassa Mette-Marit lei erenoamáš ovddasteaddji ONa aids-prográmmas ja barggai nuorra jođiheami nannemiin aids-barggus, nu go dáppe riikkaidgaskasaš aids-konferánssas Wienis 2010:s. Govven: Herwig Prammer / REUTERS / NTB
Ruvdnaprinsabárra lea rahpan Skauguma gussiide virggálaš oktavuođain. Ruvdnaprinseassa sávvá buresboahtima jahkásaš vuostáiváldimii Skaugumas, mas jagis 2024 lei fáddán nuorra psyhkalaš dearvvašvuohta. Govven: Foto: Fredrik Varfjell / NTB
Ruvdnaprinseassa Mette-Maritis lea nanu beroštupmi dálkkádat- ja birasáššiide. Dá lea čoaggime ruskkaid mat leat rievdan gáddái Bogosen guovllus Nordlánddas. Govven: Lise Åserud, NTB
Ruvdnaprinseassa lea olu jagiid bargan hiv ja aids-áššiiguin, ja máŋggaid jagiid lei son UNIAIDS erenoamášovddasteaddji. Dá Tanzania-galledeamis. Govven: Christian Lagaard, Gonagaslaš hoavva

Girjjálašvuohta ja kultuvra

Ruvdnaprinseassa Mette-Marit lea nanu áŋgirušši lohkanmoktii ja girjjálašvuođa hárrái. Earret eará girjjálašvuođatoga ja olu galledemiid bokte girjerádjosiidda ja skuvllain lea son leamaš veahkkin oainnusindahkame girjjálašvuođa Norggas. Jagis 2017 válddii Ruvdnaprinseassa badjelasas Norgga girjjálašvuođa ambassadevrarolla olgoriikkas. Son lea searvan riikkaidgaskasaš girjjálašvuođadoaluide, earret eará Frankfurtas ja Kairos, gos Norga lea leamaš guosseriikan.

In nagot govahallat eallima girjjiid haga. Juo mánnávuođa rájes leat earát lohkan munnje, ja nu ožžon vejolašvuođa beassat sajiide maid imaštallan ja fantasiija addá. Lohkan, siskkáldas govaid maid dat dagaha,dovdduid maid dat buktá – jáhkán ahte dat dahká min buorebun, viisábun ja eambbo reflekterejeaddji olmmožin.

Ruvdnaprinseassa Mette-Marit, Bjørnsonfestivalen 2014
Ruvdnaprinseassa rahpá stuora girjemeassu Frankfurtas. Dan son dagai go logai earret eará Olav H. Hauge "Det er den draumen". Govven: Frank Rumpenhorst / dpa / AFP / NTB

Maŋŋel go Jon Fosse oaččui Nobel girjjálašvuođabálkkašumi, de ásahii Norgga ráđđehus jahkásaš Fosse-logaldallama ja Fosse-bálkkašumi jorgaleddjiide su gudnin. Dáhpáhusa lágida Našunálagirjerájus, ja Ruvdnaprinseassa lea sihke logaldallama ja bálkkašumi suodjaleaddji. Cuoŋománus 2025 juhkkojuvvui vuosttaš Fosse-bálkkašupmi ja vuosttaš Fosse-logaldallan lágiduvvui Gonagaslaš šloahtas.

Ruvdnaprinseassa Mette-Marit ságastallame Jon Fossein ovdalgo geigii vuosttaš Fossebálkkašumi duiskalaš jorgaleaddjái Hinrich Schmidt-Henkel doaluin Šloahtas. Govven: Foto: Heiko Junge / NTB